Hier is ie dan: de Snekerpan…

Dit jaaDV110208r is in de Dickensville Elfstedenseries de “Snekerpan” uitgekomen.

Dit prachtige item komt uit Sneek en past dus prima in de Elfstedenseries van Dickensville. Om eens te kijken wat de “Sneker Pan” eigenlijk is en hoe dit schip aan z’n naam komt, zijn wij eens in de geschiedenis van dit robuuste vaartuig gedoken:

De Snekerpan is een bestaand skûtsje (het Friese woord voor schuitje) en werd in 1913 gebouwd door Scheepswerf De Pijp in Drachten.

Een skûtsje is een houten of stalen Tjalk, en deze boten werden snekerpanoorspronkelijk gebouwd voor het vervoeren van vracht in Friesland.

Afhankelijk van het seizoen vervoerden ze o.a. aardappelen, mest of andere bulkgoederen. Vroeger leefde de schipper op het skûtsje samen met zijn gezin.

Nadat de grote, gemotoriseerde binnenvaartschepen de transportfunctie overnamen, werden de skûtsjes vooral gebruikt als woningen op het water.

De Sneker Pan is in 1961 aangekocht door de Skûtsjekommisje uit de stad Sneek om, na verbouwing van woonschip naar wedstrijdskûtsje,

tijdens het jaarlijkse skûtsjesilen van de SKS te worden ingezet. Het schip kreeg in 1962 een nieuw zeil waarin een afbeelding van de Sneeker Waterpoort is verwerkt.

De kenmerken vaDe%20Sneker%20Pan_0n het skûtsje zijn: Lengte 19,62 meter, breedte 3,56 meter, diepgang

0,39 meter, Maximale zeiloppervlakte 144,6 m2.

Over hoe het skûtsje haar naam heeft gekregen, doen verschillende verklaringen de ronde:

resolveKoekenpannen werden gebruikt voor het ontsteken van Bengaals vuur aan boord. Ook werd bij feestelijke zeilpartijen wel een koekenpan in de mast gehesen.

In 1882 werd in Sneek een vereniging Sneeker Pan opgericht, een club van dames die zich een rol begonnen te veroveren in de zeilwereld.

Zij boden toen de voorzitter van de Zeilvereniging Sneek een verguld zilveren draagteken aan, bestaande uit een insigne met een koekenpan.

Daarmee hadden de dames er de hand in dat de Sneker Pan symbool werd van de Sneker zeilerij en met name van de hardzeildag. In 1954 besloot het gemeentebestuur van Sneek

de Orde van de Sneker Pan in te stellen en daarmee in het vervolg personen te onderscheiden die zich verdienstelijk hadden gemaakt voor de zeilsport in het algemeen en de Sneekweek in het bijzonder. Vanaf 1966 hoort bij de onderscheiding een koperen koekenpan, waarin het wapen van Sneek is verwerkt.

1510868_207442632781991_158782760_n

Schipper Douwe Visser onderkent dat de skûtsjes die aan de SKS-wedstrijden deelnemen, steeds meer naar elkaar toegroeien. Ook de Sneker Pan is aangepast aan de steeds nauwer luisterende eisen die aan de oude vrachtschepen worden gesteld. In 1992 is het skûtsje namelijk 1.30 meter langer gemaakt.

Was de Sneker Pan vóór de verlenging een goede middenmoter, na de verlenging zijn de kampioenskansen sterk vergroot. Dit blijkt ook uit de uitslagen: De Pan zeilt de laatste jaren altijd in de top van het klassement mee. De lengte van de Pan bedraagt nu bijna 20 meter.

 

De Sneker Pan voert de Waterpoort in het zeil sinds de Vereniging van Sneeker Zakenlieden in 1962 een nieuw zeil aanbood. Zeilmaker Gaastra, toen nog gevestigd op het Kleinzand vervaardigde het nieuwe tuig en bracht in het zeil het merkteken van zijn eigen firma aan: de Waterpoort.

De eerste keer dat de Sneker Pan met een teken in het zeil op het water verscheen, was bij de wedstrijden van 1958. In de vergadering van de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen was de vraag al een paar keer aan de orde geweest of er herkenningstekens in de zeilen van de skûtsjes moesten komen, om het voor de toeschouwers gemakkelijker te maken de deelnemers te herkennen. Een definitief antwoord was er nog niet, toen de commissie Sneek in 1958 bij de aanschaf van een nieuw tuig op het bolschip de knoop doorhakte en besloot met de letters Sn in het zeil uit te komen.

snekerpanToen in 1968 weer een nieuw zeil werd aangeschaft, werd dit vervaardigd door De Groot Staveren. Deze zeilmaker liet net als Gaastra, zijn merkteken – in de vorm van een pompeblêd – in het zeil achter. De Pan had toen zowel een waterpoort als een pompeblêd in het zeil.

Dit jaar wordt de miniatuurversie van “de Snekerpan” uitgebracht in de Dickensville Elfstedenseries. Het artikelnummer is DV 110208 en het heeft als afmetingen 30x10x5 cm. Het skûtsje is prachtig verlicht en werkt op 2 AA batterijen of op adapter.DV110208

Deze typisch Friese boot is een mooie aanvulling voor de Elfstedenseries, en doordat de boot wat groter is, kan deze ook uitstekend zelfstandig gebruikt worden in een vignette.

Prachtig om dit karakteristieke skûtsje in onze minidorpen te kunnen verwerken.

 

 

The following two tabs change content below.

Floris Custers

Redacteur